Alles over het energienetwerk en netbeheer
Het energienetwerk in Nederland bestaat uit elektriciteitskabels en gasleidingen die samen honderdduizenden kilometers beslaan. Netbeheerders verzorgen het transport; energieleveranciers regelen de levering. Die twee rollen zijn wettelijk gescheiden — je kiest je leverancier zelf, maar niet je netbeheerder.
Het energienetwerk in Nederland telt meer dan 300.000 kilometer* aan elektriciteitskabels en zo’n 135.000 kilometer* aan gasleidingen. Al die kabels en buizen liggen grotendeels onder de grond — mede daardoor is de betrouwbaarheid van het netwerk hoog. Maar wie beheert dat netwerk eigenlijk, en wat heeft dat met jou te maken?
Hoe is het energienetwerk in Nederland georganiseerd?
Het netwerk is opgebouwd in lagen: een landelijk hoofdnet voor transport over grote afstanden en regionale netten voor de distributie naar woningen en bedrijven. Voor elektriciteit en gas gelden aparte landelijke beheerders en een eigen stelsel van regionale netbeheerders.
Voor elektriciteit beheert TenneT het landelijke hoogspanningsnet. TenneT is voor 100% eigendom van de Nederlandse staat en verzorgt ook een deel van het hoogspanningsnet in Duitsland.
Voor gas beheert GasUnie Transport Services het landelijke hoofdtransportnet. GasUnie is eveneens voor 100% eigendom van de Nederlandse staat en beheert circa 12.000 km* gasleidingen in Nederland en meer dan 15.500 km* in Europa.
Wie zijn de regionale netbeheerders?
Op regionaal niveau beheren netbeheerders de middenspannings- en laagspanningsnetwerken. De wet schrijft voor dat de Nederlandse overheid een meerderheidsbelang heeft in elke regionale netbeheerder. Nederland heeft zes regionale netbeheerders:
- Enexis
- Liander
- Stedin
- Rendo Netbeheer
- Coteq
- Westland Infra
Op de website van Netbeheer Nederland vind je een overzicht van alle netbeheerders en de regio’s waarvoor zij verantwoordelijk zijn.
Wie is jouw netbeheerder?
Je kunt niet zelf een netbeheerder kiezen. De wet bepaalt welke netbeheerder verantwoordelijk is voor jouw aansluiting, op basis van de regio waar je woning of bedrijf staat. Elke regio heeft precies één netbeheerder voor elektriciteit en één voor gas — die kunnen van elkaar verschillen.
Je EAN-code en bijbehorende netbeheerder zoek je op via www.eancodeboek.nl.
Wat is een EAN-code?
Een EAN-code (Europese Artikel Nummering) is een unieke 18-cijferige* code die aan elke energieaansluiting is gekoppeld. Die code identificeert jouw specifieke leveringspunt voor elektriciteit of gas. Je EAN-code verandert niet als je meter wordt vervangen — alleen het meternummer wijzigt. Verhuizen? De EAN-code blijft aan het adres gekoppeld, je neemt hem niet mee.
De EAN-code is nodig voor alle communicatie met je energieleverancier en je netbeheerder.
Hoe werken transport en levering van energie?
Transport en levering van energie zijn in Nederland wettelijk gescheiden. De netbeheerder verzorgt het transport: het fysiek doorsturen van stroom of gas via het netwerk. De energieleverancier verzorgt de levering: het inkopen en leveren van energie aan jou als afnemer.
Als kleinverbruiker betaal je netbeheerkosten via je energieleverancier, die dit doorstort aan de netbeheerder. Grootverbruikers betalen de netbeheerkosten rechtstreeks aan de netbeheerder. Sinds de liberalisering van de energiemarkt in 2004 kies je als afnemer zelf je energieleverancier op basis van prijs, service of klanttevredenheid.
Storing of gaslucht?
Bij een storing of als je een gaslucht ruikt, bel je direct het landelijke storingsnummer van de netbeheerders: 0800-9009. Dit nummer is 24/7 bereikbaar voor zowel particulieren als bedrijven.
Het Nederlandse energienetwerk bestaat uit een landelijk hoogspanningsnet (TenneT) en gasleidingnet (GasUnie), aangevuld met zes regionale netbeheerders. Transport en levering zijn gescheiden: de netbeheerder verzorgt het transport, de energieleverancier de levering. Je kiest zelf je leverancier, maar niet je netbeheerder. Je EAN-code is de unieke 18-cijferige code die aan jouw aansluiting is gekoppeld.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een netbeheerder en een energieleverancier?
Een netbeheerder beheert de fysieke infrastructuur: de kabels en leidingen waarover stroom en gas worden getransporteerd. Een energieleverancier koopt energie in en levert die aan jou als klant. Je betaalt beide: netbeheerkosten voor het transport en leveringskosten voor de energie zelf.
Kan ik mijn netbeheerder kiezen?
Nee. De wet bepaalt welke netbeheerder verantwoordelijk is voor jouw aansluiting, afhankelijk van de regio. Je kunt wel je energieleverancier vrij kiezen — dat kan al sinds de liberalisering van de energiemarkt in 2004.
Wat doe ik bij een stroomstoring of gaslucht?
Bel direct het landelijke storingsnummer van de netbeheerders: 0800-9009. Dit nummer is bereikbaar voor zowel particulieren als bedrijven, dag en nacht. Wacht bij een gaslucht niet: verlaat het pand en bel direct.
Let op: alle genoemde waarden zijn indicatief. De daadwerkelijke prestaties, kosten en besparingen hangen af van je situatie, instellingen, verbruik en de datum waarop je dit leest.
