Een vast contract geeft je zekerheid, een variabel contract beweegt rustig mee met de markt, en een dynamisch contract volgt de prijs per uur. Wil je een vaste maandprijs, kies dan vast. Kun je je verbruik verschuiven naar goedkope uren, dan is dynamisch vaak interessanter.
Een vast, variabel of dynamisch energiecontract kiezen begint bij één vraag: hoeveel zekerheid wil je over je prijs? Er zijn drie contractvormen op de energiemarkt, en welke het beste past hangt af van je verbruikspatroon en hoeveel risico je aankunt. De een wil elke maand precies weten waar hij aan toe is. De ander verschuift zijn verbruik graag naar goedkope momenten. Hieronder lees je per contractvorm wat hij inhoudt en voor wie hij past.
Wat is het verschil tussen vast, variabel en dynamisch?
Het verschil zit in hoe vaak je prijs verandert. Een gemiddeld huishouden in Nederland verbruikt 2.500 tot 2.900 kWh stroom per jaar* (bron: Milieu Centraal). Hoeveel dat jou aan prijsschommeling scheelt, hangt af van welk type contract je kiest. Bij een vast contract staat het tarief voor de hele looptijd vast, ongeacht wat de markt doet. Bij een variabel contract past je leverancier het tarief periodiek aan, meestal per kwartaal. Bij een dynamisch contract beweegt het tarief per uur mee met de day-ahead energiemarkt. Op die markt komt de stroomprijs voor de volgende dag per uur tot stand.
| Kenmerk | Vast | Variabel | Dynamisch |
|---|---|---|---|
| Prijs verandert | Niet tijdens de looptijd | Periodiek, meestal per kwartaal | Per uur |
| Zekerheid | Hoog | Gemiddeld | Lager, je prijs schommelt |
| Slimme meter nodig | Nee | Nee | Ja, verplicht |
| Past bij | Wie een vaste maandprijs wil | Wie wat wil meebewegen zonder uurprijzen | Wie verbruik kan verschuiven naar goedkope uren |
Wanneer is een vast energiecontract slim?
Een vast contract is slim als je vooral zekerheid en rust wilt. Je weet precies wat je per kilowattuur (kWh, de eenheid waarmee je je stroomverbruik meet) betaalt, de hele looptijd lang. Dat maakt je maandbudget voorspelbaar. Gaan de marktprijzen omhoog, dan merk je daar tijdens je looptijd niets van. Gaan ze omlaag, dan profiteer je daar ook niet direct van. Voor wie een vast maandbedrag prettig vindt en niet wil nadenken over prijsschommelingen, past dit meestal goed.
Een variabel contract zit hier tussenin. Je tarief beweegt mee met de markt, maar niet per uur. Je leverancier past het periodiek aan, meestal per kwartaal, en moet een tariefwijziging minimaal 30 dagen van tevoren melden (bron: ConsuWijzer). Zo heb je iets meer beweging dan bij vast, zonder dat je elk uur op de prijs hoeft te letten.
Voor wie past een variabel contract dan het beste? Voor mensen die niet vast willen zitten aan één prijs, maar ook geen zin hebben om op uurtarieven te letten. Je beweegt mee met de markt, maar in rustige stappen. Dalen de marktprijzen, dan zie je dat na verloop van tijd terug. Stijgen ze, dan geldt dat ook. Het is een middenweg tussen de zekerheid van vast en de beweeglijkheid van dynamisch.
Wanneer is een dynamisch energiecontract gunstig?
Een dynamisch contract is gunstig als je je verbruik kunt verschuiven naar uren waarop de stroom goedkoop is. Je prijs volgt dan per uur de markt, dus je profiteert van lage momenten. Een voorbeeld: je zet de wasmachine of de vaatwasser aan als de prijs laag is. Dat is vaak ‘s nachts of midden op de dag. Voor een dynamisch contract heb je wel een slimme meter nodig. Dat is een energiemeter die je verbruik per uur automatisch doorgeeft.
Goed om te weten: bij een dynamisch contract betaal je elk uur het tarief van dat moment. ‘s Nachts en op zonnige, winderige dagen is stroom vaak goedkoper. Tijdens de avondpiek is stroom meestal duurder. Veel leveranciers tonen de uurprijzen een dag vooruit in een app. Zo kun je grote verbruikers plannen rond de goedkope momenten. Kun je je verbruik niet aanpassen, dan profiteer je minder van die lage uren.
Het voordeel is het grootst als je verbruik flexibel is. Heb je zonnepanelen, een elektrische auto of een thuisbatterij met zonnepanelen? Dan kun je goedkope stroom gebruiken of opslaan, en dure uren overslaan. Kun je je verbruik niet verschuiven, dan is het voordeel kleiner en voelt de schommelende prijs vooral als onzekerheid.
Hoe kies je het juiste contract voor jouw situatie?
Je kiest het juiste contract door een paar eerlijke vragen aan jezelf te stellen. Verbruik je bijvoorbeeld rond de 2.700 kWh* per jaar, zoals een gemiddeld huishouden, dan bepaalt vooral je verbruikspatroon over de dag welk contract past. De antwoorden op onderstaande vragen wijzen je vanzelf een richting op.
- Wil je vooral zekerheid over je maandbedrag? Dan past een vast contract het beste bij je.
- Kun je je verbruik verschuiven naar goedkope uren, bijvoorbeeld met zonnepanelen of een thuisbatterij? Dan wordt een dynamisch contract interessant.
- Wil je iets meebewegen met de markt zonder op uurprijzen te letten? Dan is een variabel contract een tussenweg.
- Hoeveel risico kun je aan? Schommelt je inkomen of je budget, dan geeft een vaste prijs meer rust.
Twijfel je nog? Begin dan bij je verbruik van het afgelopen jaar. Dat staat op je jaarafrekening. Weet je hoeveel je verbruikt en wanneer, dan wordt de keuze een stuk concreter. Een vast patroon zonder veel flexibiliteit past beter bij een vast contract. Kun je schuiven met grote verbruikers, dan opent een dynamisch contract meer mogelijkheden.
Innova biedt een vast en een dynamisch contract aan. Een variabel contract zit niet in het aanbod. Zo houd je de keuze overzichtelijk: zekerheid met vast, of meebewegen met de markt via dynamisch.
Overstappen naar het contract dat bij je past
Weet je welke contractvorm bij je past? Dan is overstappen de volgende stap. Meestal regelt je nieuwe leverancier het grootste deel voor je. Loopt je huidige contract nog, kijk dan eerst naar de opzegtermijn en eventuele kosten. In ons artikel over overstappen naar een nieuw contract lees je stap voor stap hoe dat werkt.
Belangrijke aandachtspunten
Bij een dynamisch contract profiteer je van goedkope uren, zeker als je verbruik flexibel is.
Een dynamische prijs kan per uur verschillen. Kun je je verbruik niet verschuiven, dan voelt dat vooral als onzekerheid.
Twijfel je tussen zekerheid en meebewegen? Kies dan vast als rust belangrijker is dan het laagste uurtarief.
Er bestaat geen beste contract, alleen een beste match voor jouw situatie. Belangrijkste vraag: hoeveel zekerheid wil je, en kun je je verbruik verschuiven naar goedkope momenten? Het antwoord op die twee vragen bepaalt meestal welk contract bij je past.
* Alle genoemde waarden zijn indicatief. De daadwerkelijke prestaties, kosten en besparingen hangen af van je situatie, instellingen, verbruik en de datum waarop je dit leest.
Veelgestelde vragen
Kan ik altijd overstappen naar een dynamisch contract?
In de meeste gevallen wel. Je kunt overstappen zodra je huidige contract afloopt of de opzegtermijn is verstreken. Voor een dynamisch contract heb je wel een slimme meter nodig. Heb je die nog niet, dan vraag je hem gratis aan bij je netbeheerder.
Is een dynamisch contract risicovol?
Prijzen kunnen per uur verschillen, dus er is meer onzekerheid dan bij een vast contract. Voor wie flexibel kan verbruiken, met zonnepanelen, een thuisbatterij of een elektrische auto, weegt het voordeel vaak op tegen dat risico. Kun je je verbruik niet verschuiven, dan past een vast contract vaak beter.
Wat is het verschil tussen een variabel en een dynamisch contract?
Bij een variabel contract past je leverancier het tarief periodiek aan, meestal per kwartaal. Bij een dynamisch contract verandert de prijs per uur, mee met de markt. Variabel beweegt dus rustig mee, dynamisch beweegt veel sneller.
Wat gebeurt er met mijn contract bij de afbouw van de salderingsregeling?
De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027 (bron: Consumentenbond). Bij deze regeling streep je je teruggeleverde stroom nu nog weg tegen je afname. Daardoor wordt het aantrekkelijker om je eigen stroom direct te gebruiken of op te slaan. Dat verschuift de afweging richting een dynamisch contract of een combinatie met een thuisbatterij. Lees meer op onze pagina over de salderingsregeling.
Disclaimer
Deze publicatie wordt verstrekt als algemene informatie en is niet bedoeld als vervanging voor advies van een adviseur of andere professional.
